Witam was bardzo serdecznie moi kochani.

Na początku chciałabym bardzo serdecznie podziękować za umożliwienie mi miejsca na tej stronie dla mojego wymądrzania się . Dziękuję przede wszystkim Wam drodzy czytelnicy, bo gdybyście nie chcieli tego czytać to moje wymądrzanie było by bez sensu. Bardzo serdecznie dziękuję również władzom MyCork za docenienie mojego wkładu pracy. Teraz będę mądrzyć się jeszcze bardziej:) No ale dobrze, już starczy tego dobrego, czas się powymądrzać.

Nie uwierzycie, ale jak zwykle  miałam problem z podjęciem decyzji o czym tu dzisiaj napisać. Aż tu moja koleżanka w trakcie rozmowy wyskoczyła do mnie z tekstem “ty to burak jesteś, wiesz”. W pierwszym momencie miałam się obrazić, ale po chwili stwierdziłam, że chyba nie mam o co. Przecież buraki to jedne z najbardziej wartościowych warzyw na świecie. Odpowiedziałam jej,że wiem i podziękowałam za komplement. A teraz wiem o czym napisać. Ha! I to się dopiero nazywa pozytywne myślenie:)  

Moi drodzy, właściwości lecznicze i wartości odżywcze buraków są znane nie tylko w Polsce. Nad Morzem Śródziemnym burak jest popularny od co najmniej 4000 lat, kiedy to znany był jako burak dziki. Działanie lecznicze buraka cenili też medycy starożytnego Babilonu. Za ich przykładem poszli Grecy i Rzymianie. Potomkowie tych ostatnich tak zasmakowali w tym warzywie, że zaczęli jeść nawet jego mizerne korzonki. Dlatego próbowali zwiększyć ich rozmiar. Udało się to dopiero włoskim ogrodnikom w XVI wieku. Z czasem buraki stały się bardziej zróżnicowane. Dziś znamy ćwikłowe, pastewne i cukrowe, które zrobiły oszałamiającą karierę za czasów Napoleona, kiedy w Europie pozbawionej dostaw cukru z trzciny zaczęto szukać nowych metod jego pozyskiwania.  Uwierzcie w to, że burak naprawdę ma magiczną moc. I to nie są żadne czary.Zawdzięcza to betalainom – tym samym barwnikom, które występują m.in. w szpinaku. Dzięki nim mamy lepszą odporność, wolniej się starzejemy i zapobiegamy wystąpieniu nowotworów.

Szklanka soku z buraków potrafi zdziałać cuda: uchroni przed katarem, uwolni od zgagi, obniży ciśnienie krwi i doda sił. Buraki posiadają mnóstwo składników odżywczych, w tym witamin, minerałów i związków organicznych, takich jak karotenoidy, luteina/zeaksantyny, glicyna, betaina, błonnik, witaminy C, magnez, żelazo, miedź i fosfor. Są również źródłem dobroczynnych flawonoidów zwanych antocyjanami. Warzywa te mają bardzo mało kalorii, nie zawierają cholesterolu, ale mają najwyższą zawartość cukru ze wszystkich warzyw.

WARTOŚCI ODŻYWCZE BURAKA

Buraki to cenne źródło kwasu foliowego , witamin B6, B12, A i C, a także żelaza, wapnia, magnezu. Duża zawartość żelaza sprawia, że jedzenie tych warzyw zalecane jest w przypadku anemii i do poprawienia wyników morfologii krwi.  100 g korzenia buraka zawiera aż 9,5 g węglowodanów (bardzo dużo jak na warzywa) i tylko 38 kcal. Dostarczają też błonnika (2,2 g), działają więc dobroczynnie na pracę układu pokarmowego, zwłaszcza na jelita.

W burakach jest też wiele aktywnych związków. Najcenniejsze z nich to antocyjany, które działają przeciwzapalnie i neutralizują wolne rodniki. Niemniej ważna jest należąca do flawonoidów (silnych antyutleniaczy) betaina, która redukuje poziom homocysteiny w organizmie – odpowiedzialnej za powstawanie miażdżycy, zwiększającej ryzyko zawału serca, osteoporozy i choroby Alzheimera,  sprzyjającej powstawaniu zakrzepów, wylewowi krwi do mózgu. Ponadto betaina usprawnia funkcjonowanie wątroby, przez co ten narząd lepiej radzi sobie z przetwarzaniem tłuszczów i oczyszczaniem organizmu z toksyn. Nieoceniona zaletą betainy jest to, że chroni nerki. Bierze też udział w wytwarzaniu karnityny i podziałach komórek. Buraki zawierają również dużo potasu i działają zasadotwórczo, czyli zobojętniają nadmiar soków żołądkowych wydzielanych po spożyciu produktów zakwaszających – to ważna informacja dla osób spożywających sporo mięsa, pieczywa, słodyczy. Dzięki temu zapobiegają m.in. nadkwasocie i zgadze.

WŁAŚCIWOŚCI BURAKA

  • Posiadają właściwości przeciwnowotworowe

Piękny kolor buraków to zasługa betaniny – antyutleniacza chroniącego przed niszczącym działaniem wolnych rodników. Z tego powodu buraki należą do warzyw najskuteczniej zwalczających raka. Czerwone pigmenty unicestwiają wolne rodniki, które uszkadzając DNA, przyczyniają się do powstawania nowotworów. Już pół wieku temu naukowcy zauważyli, że stan chorych na raka przewodu pokarmowego lub pęcherza, którzy wypijali 2 szklanki soku z surowych buraków dziennie, poprawia się. Dziś wiemy też, że buraki wspomagają organizm po chemioterapii, przy niedokrwistości.

  • Pomocne w  walce z wirusami

Burak w każdej postaci wzmacnia odporność organizmu na choroby, zwłaszcza wirusowe. Jeśli więc dopadnie nas grypa czy też mononukleoza (choroba zakaźna, która objawami przypomina ostrą, ropną anginę, ale wywołuje również znaczne powiększenie śledziony i wątroby), pijmy sok z buraka. Może on złagodzić ich przebieg. Buraki mają też działanie wykrztuśne, pomagają więc przy kaszlu.

  • Mają działanie zasadotwórcze

Dzięki właściwościom zasadotwórczym buraki przywracają równowagę w żołądku po zakwaszających go mięsiwach i słodyczach. Tradycyjne zestawienie tej jarzynki z potrawami z królika czy dziczyzny ma bardzo głębokie uzasadnienie. Buraki łagodzą też skutki nadużycia alkoholu.

  • Buraki łagodzą dolegliwości związane z menopauzą

Panie w okresie menopauzy zawsze powinny pamiętać o burakach, które zmniejszają ryzyko zachorowania na osteoporozę. Podobnie jak soja, łagodzą dolegliwości przekwitania: dotleniają serce, wyrównują jego pracę, zmniejszają także ciśnienie krwi, łagodzą dokuczliwe uderzenia gorąca i nawracające migreny.

  • Buraki wzmacniają układ krwionośny

To wspaniały środek krwiotwórczy, dawno uznany przez medycynę naturalną. Zapobiega anemii, co więcej, wspomaga leczenie białaczki. Zawarte w burakach barwniki należą do bardzo silnych przeciwutleniaczy i czterokrotnie zwiększają przyswajanie tlenu przez komórki., przeciwdziałają też zwapnieniom naczyń krwionośnych.

  • Pomagają przy nadciśnieniu

Badania naukowe wskazują na korzystny wpływ spożywania soku z buraków czerwonych na osoby z nadciśnieniem. Picie soku z buraka ułatwia przepływ krwi, uzupełnia niedobór tlenu w komórkach i obniża ciśnienie. Jest to istotne, dlatego że dzięki zastosowaniu soku z buraków w naturalny sposób można zmniejszyć rozwój niewydolności serca, ryzyko zawału czy udaru mózgu.

  • W stanach przewlekłego zmęczenia

Na przedwiośniu lub na jesień wiele osób dopada zespół przewlekłego zmęczenia: senność, znużenie, apatia. Sok z buraków, kwas, a nawet barszczyk czy buraczana sałatka szybko przywrócą chęć do życia i dobre samopoczucie.

  • Wspomaga odchudzanie

Sok z buraka jest niskokaloryczny, dlatego śmiało możesz go pić codziennie. Szklanka soku z buraków pozwala opakować głód i zapobiega podjadaniu. Dzięki tej właściwości wspiera odchudzanie!

  • Dla Kobiet w ciąży

Sok z buraka jest bardzo ważny dla kobiet w ciąży i planujących ciążę. Dzięki jego spożywaniu mogą w naturalny sposób dostarczać organizmowi kwas foliowy, który zapobiega wadom cewy nerwowej u płodu. Kwas foliowy przyczynia się również do rozwoju kory mózgowej. Pozytywnie wpływa również na wagę i rozwój noworodków. Reguluje podział komórek, wpływa dodatnio na funkcjonowanie układu nerwowego.

  • Wspiera osoby aktywne fizycznie

Sok z buraków może być stosowany jako napój „energetyzujący”, na co wskazują przeprowadzone doświadczenia. Z badań wynika, że sok z buraków zwiększa wytrzymałość człowieka i spowalnia procesy utleniające w organizmie. Właściwości te mogą być istotne zarówno dla sportowców, jak i ludzi mniej aktywnych fizycznie.

  • Wspomagają układ oddechowy

Buraki posiadają mnóstwo witaminy C, która pomaga zapobiegać objawom astmy, gdyż jest silnym antyoksydantem, który zwiększa odporność i broni organizm przed działaniem wolnych rodników. Prócz tego witamina C stymuluje  aktywność białych krwinek, które są główną linią obrony organizmu przed ciałami obcymi, wirusami, bakteriami, grzybami i toksynami, które mogą prowadzić do wielu zakażeń i chorób.

  • Podnoszą libido

Od tysiącleci buraki uważano za afrodyzjak. Wynika to z faktu, iż buraki zawierają znaczne ilości boronu, minerału, który stymuluje produkcję hormonów płciowych, co prowadzi do podniesienia libido, zwiększenia płodności i poprawy mobilności plemników.

  • Chronią oczy

Beta-karoten obecny w burakach zmniejsza lub spowalnia degeneracyjne choroby oczu. Zwyrodnienie plamki żółtej i zaćma są często związane ze wzrostem wolnych rodników, które znacząco wpływają na proces przedwczesnego starzenia wielu ludzi. Beta-karoten, czyli prowitamina A ma zdolności antyoksydacyjne i chroni oczy przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.

  • Wspomagają wątrobę.

Betainy, które znajdują się w soku buraczanym stymulują funkcjonowanie wątroby.

Jak jeść buraki: gotowane czy surowe?

Można je jeść na wiele sposobów. Na surowo, gotowane, pieczone i oczywiście w formie wywaru, czyli tradycyjnego barszczu.Jeżeli jednak  chcecie, by buraki zachowały jak najwięcej cennych dla zdrowia składników, najlepiej gotować je w łupinach, a potem obrać, gdy wystygną. Buraki można też piec w całości w piekarniku – owinięte papierem do pieczenia lub pokrojone i przełożone np. plasterkami cebuli lub jabłek w naczyniu żaroodpornym. Zachowają one intensywny kolor, jeśli sól doda się na końcu gotowania.Jezeli jednak chcecie w pełni wykorzystać ich bogactwo to wtedy należy pić sok, niepasteryzowany, świeżo wyciśnięty lub stabilizowany kwasem askorbinowym albo cytrynowym. Można już dostać taki sok w sklepach, albo zrobić samemu: wycisnąć sok z jednego buraka z dodatkiem połówki cytryny. Taki sok można przechowywać w lodówce przez 24 godziny.

Które buraki wybrać?

Burak ćwikłowy musi być w dobrym gatunku, czyli mieć cienką skórkę, a w przekroju jednolitą barwę i błyszczący miąższ. Jego marmurkowata faktura świadczy o nadmiarze celulozy, która w żołądku fermentuje i jest ciężkostrawna. Najsmaczniejsze są buraki o średnicy nie przekraczającej  8 cm. Jak wszystkie warzywa korzeniowe, im są większe, tym prawdopodobnie bardziej naszpikowane chemicznymi nawozami. Warto wiedzieć, że najwięcej walorów smakowych i zdrowotnych mają odmiany Czerwona Kula, Glob F1 i Burak Opolski.

Aby przechować buraki,należy odciąć liście, aby nie „zabierały” wilgoci od korzenia, pozostawiając jednak około 3 centymetry łodygi po to, by korzeń buraka nie puszczał soków. Nie należy myć buraków przed przechowaniem. Najlepiej Umieścić je w papierowej torbie , szczelnie zawinąć i włożyć do lodówki, gdzie można je trzymać przez okres około 3 tygodni. Nie poleca się zamrażać surowych buraków, ponieważ staną się one miękkie po rozmrożeniu. Można natomiast zamrozić z powodzeniem uprzednio ugotowane buraki. W tej formie zachowają swój smak i konsystencję po wyciągnięciu z zamrażarki.

Mówiąc o buraczkach koniecznie trzeba  wspomnieć o botwinie, czyli niedojrzałej postaci buraka ćwikłowego. Jest ona  mniej kaloryczna od buraków i w 89 proc. składa się z wody. Zawiera mnóstwo potasu, trochę fosforu, sodu i żelaza oraz witaminy A, B1, B2, PP i E i do tego jeszcze witaminy C, ma tyle, co sok z cytryny. Uwaga! Wychwalając botwinę musimy jednak pamiętać, że jest ona także źródłem kwasów szczawiowych, które w dużej ilości mogą być dla nas bardzo szkodliwe. Kwas ten bowiem nie tylko utrudnia przyswajanie niektórych pierwiastków, np. magnezu i żelaza, ale również łącząc się z wapniem w naszym organizmie powoduje jego utratę. Co więcej powstający w tej reakcji szczawian wapnia może doprowadzić do powstania kamieni nerkowych. Botwiny powinny szczególnie unikać osoby cierpiące na reumatyzm, artretyzm i choroby nerek. Pamiętajmy więc, aby jedząc botwinę łączyć ją z produktami bogatymi w wapń jak: jogurt, kefir, maślanka czy jajko. Dzięki temu kwas szczawiowy ulegnie transformacji w szczawian wapnia poza naszym organizmem i nie utrudni wchłaniania cennych dla nas składników.I jeszcze taka mała ciekawostka. Wielu z nas używa nazw botwinka,botwina i boćwina  wymiennie, a to trzy zupełnie różne bajki. Botwina to młode liście i korzenie buraka ćwikłowego. Botwinka, to z kolei smaczna zupa przyrządzona właśnie ze wspomnianego młodego buraka, czyli botwiny. A boćwina? To po prostu inna nazwa buraka liściastego, który charakteryzuje się dużymi i soczystymi liśćmi, które przygotowujemy podobnie jak szpinak.

Kto powinien uważać jedząc buraki?

Do grupy osób, które nie powinny objadać się burakami należą m.in. cukrzycy. Choć polski, czerwony przysmak nie ma wielu kalorii, to po ugotowaniu ma niebezpiecznie wysoki indeks glikemiczny (65). Powinni o tym pamiętać wszyscy, którzy mają problem z utrzymaniem w normie poziomu cukru. Diabetycy, którzy są smakoszami buraków mogą jeść je na surowo. Wtedy IG tych warzyw wynosi jedynie 30. Cukrzyk może zatem śmiało sięgnąć po sok ze świeżych czerwonych buraków lub skropioną cytryną surówkę. Osoby borykające się z chorobami nerek oraz cierpiące na reumatyzm także powinni stronić od buraków, a konkretniej rzecz ujmując od botwiny.Zawiera ona sporo szczawianów, które mogą powodować powstawanie kamieni w nerkach.

Moi kochani tak więc po uzupełnieniu swojej wiedzy na temat buraka nie obrażajmy się już więcej na to kiedy ktoś nas tak nazwie.Potraktujmy to jako komplement, bo to oznacza że jesteśmy w pełni wartościowi i potrzebni.

Pozdrawiam gorąco
Prawie Babunia